De uitzending van Humberto over gewasbescherming leidde tot frustratie door feitelijke onjuistheden. Het laat zien hoe belangrijk het is dat de landbouw zélf haar verhaal vertelt.
Ik ben een optimist, altijd al geweest. Ik geloof in het goede van de mens en de kracht van positieve intentie. En ik geloof in balans in plaats van maximalisatie van groei of puur gericht op eigen gewin. Dat je doet wat in je vermogen ligt om de wereld een stukje beter te maken. Zo sta ik in het leven, in mijn werk en mijn kijk op de sector. Waarbij ik vind dat je, los van wat mag en kan, altijd bezig moet zijn met verbetering van de agrarische sector en je bedrijf gericht moet hebben op duurzaamheid en de toekomst. Dat kan op heel veel manieren, ook met minder kunstmest en chemische gewasbescherming.
Talkshow Humerto
Maar afgelopen 19 juni raakte zelfs ik van de kook bij het kijken van de RTL4-talkshow Humberto, waarin het ging over de inzet van gewasbeschermingsmiddelen en voedingsproductie. Tafelgast Marijn Frank van de Keuringsdienst van Waarde stelde dat er glyfosaat in Tracer zit, wat kersentelers kunnen gebruiken in de teelt. Zoveel onkunde en tranentrekkende onzin had ik nog niet meegemaakt, terwijl ik toch al jaren betrokken ben bij het publieke debat rondom chemische gewasbescherming en de lelieteelt. Hierin heb ik ook wel wat sterke staaltjes onkunde en misleiding meegemaakt. Het was een cocktail van gebrekkige, misleidende en suggestieve journalistiek. Mag dit zomaar? Er kwam gelukkig een rectificatie, maar wel heel beperkt. Is dat voldoende om de schade te herstellen? Ik denk het niet. Naast een direct negatief effect in de markt gaat het ook om het vertrouwen dat is geschaad. Want zitten telers te springen om het goede verhaal te vertellen in de media? Nee, niet echt. Waarom niet? Omdat ze bang zijn opnieuw geframed te worden en dat ze het doelwit worden van activistische groeperingen. En dat is schrijnend.
Betekenis van een verhaal
Het voorbeeld illustreert hoe groot de betekenis kan zijn van een verhaal. Dat is trouwens niet alleen van nu. Zolang de mensheid bestaat, gaan er verhalen rond. Sterker nog, de verhalenvertellers waren de inspirators van de samenleving. De oude Grieken en Romeinen zoals Homerus, maar ook de barden in onze regio vertelden verhalen over goden, koningen en oorlogen. Verhalen waren en zijn belangrijk om lessen, normen en waarden door te geven van generatie op generatie. Verhalen over levenswijsheid, maar ook praktische kennis over landbouw en overleven. Ze helpen je verbonden te blijven met je groep of cultuur. En om gebeurtenissen en de wereld om je heen te begrijpen. In zijn boek Sapiens beschrijft Yuval Noah Harari de kracht van het verhaal en dat het succes van de mensheid hieraan te danken is. Dankzij het verhaal zijn we in staat om samen te werken met anderen. En samenwerking is door alle eeuwen heen dé overlevingsstrategie geweest en heeft welvaart gebracht.
‘Vertel waarvoor je staat en waarom’
Hoe verder? Wie vertelt het verhaal van de sector? Wie vertelt over de goede dingen die gebeuren en waar de sector heen gaat? Als de sector niet opstaat en de handen ineen slaat, blijft dat verhaal onderbelicht. Ik zou willen dat de sector veel meer optreedt in het publieke debat en niet als een kikker in heet water zit te wachten totdat het kookt. Dat je aangeeft waarvoor je staat, wat je doel is en wat je belangrijk vindt. Landbouw is van oudsher de bakermat van de samenleving. Laat zien dat dat nog steeds zo is en ga uit van eigen kracht. Wat is jouw verhaal?
Janny PeltjesJanny is vaste columnist voor agrarisch vakblad Boerderij. In haar maandelijkse columns deelt ze haar visie op actuele thema’s in de landbouw. .