Alles in huis voor kringlooplandbouw

11 maart 2025

De tijd is voorbij dat Europa zich veilig waande in de armen van het machtige Amerika. Het wereldtoneel verandert razendsnel en zet alles in beweging.

De huidige tactiek van Amerika veroorzaakt veel onrust. Wereldpolitiek draait steeds meer om macht, ordinaire koehandel en zelfverrijking onder het mom van vredesonderhandelingen. Democratisch gekozen leiders met een autoritair bewind voeren de boventoon en laten Europa met lege handen achter.

Na de eerste paniek begint Europa een nieuwe alliantie te smeden. Het besef groeit dat het eigen kracht moet mobiliseren. Europa wordt wakker uit de bubbel van rijkdom, welvaart en (schijn)veiligheid. De defensiebudgetten stijgen explosief. Een historisch moment, dat later zeker in de geschiedenisboeken zal staan. What’s next?

Voedselzekerheid onder druk

De huidige situatie legt wereldwijde afhankelijkheden en kwetsbaarheden bloot, vooral op het gebied van landbouw en voedsel. Trump is voortvarend bezig met de afbouw van hulporganisatie USAID. In Europa en de VS worden budgetten voor ontwikkelingshulp en samenwerking drastisch verlaagd. Dit betekent dat honger wereldwijd weer zal toenemen, anno 2025 nota bene.

Overheden verschuiven budgetten naar defensie. Tegelijkertijd moeten we ons ook wapenen tegen importheffingen en handelsoorlogen. We zijn terug bij de basis van de Maslow-piramide: voedselzekerheid, veiligheid en stabiliteit, óók in Europa. Een Amerikaanse sojaboer en voorzitter van de Iowa Farmers Union verwoordde het treffend:

“Boeren begrijpen dat handelsrelaties omhoog gaan via een trap, waarbij je hard werkt om ze op te bouwen, maar naar beneden gaan via een lift – heel, heel snel.”

‘Sterke landbouw blijft ruggengraat van onze samenleving’

Datzelfde principe geldt voor de landbouwstructuur. Zonder visie en daadkracht gaat het snel bergafwaarts, terwijl voedselzekerheid de kern vormt van de samenleving. Een sterke landbouwsector met grote concurrentiekracht is essentieel. De geschiedenis bewijst dat welvaart en rijkdom rechtstreeks gekoppeld zijn aan een vruchtbare bodem en voedzaam voedsel.

De documentaire Guns, Germs and Steel van Jared Diamond is een aanrader. Hij legt bijvoorbeeld uit hoe het ontstaan van landbouw in Eurasia vanuit het Midden-Oosten ervoor zorgde dat de hele regio enorm groeide in welvaart, door de verbouw van eiwitrijke gewassen en wat later ook het houden van landbouwhuisdieren. Kringlooplandbouw werd geboren. De uitvinding dat je graan niet alleen kon verbouwen als voedsel voor mens en dier maar ook kon bewaren, had een giga effect op de groei van de bevolking en rijkdom. En alles van het dier werd gebruikt voor voeding, kleding, materiaal, transport en zelfs defensie door oorlogen te paard.

Eurasia was de wereld ver vooruit. Dankzij het gunstige klimaat en rijke bodem was dit duizenden jaar terug de hotspot van de wereld en dat kunnen we nog steeds! Een sterke landbouwstructuur is en blijft de ruggengraat van de samenleving. We hebben de kennis, hightech en visie voor een klimaatneutrale kringlooplandbouw. Nu de politiek nog…

Janny Peltjes

Janny is vaste columnist voor agrarisch vakblad Boerderij. In haar maandelijkse columns deelt ze haar visie op actuele thema’s in de landbouw. .

Columns >