Het nut van weerbare planten is voor Mirka Macel glashelder: met een gezonde plant in een gezonde omgeving, kun je met minder input meer uit je gewas halen. Nu en in de toekomst. Dat is wat ze de plantenonderzoekers in opleiding bijbrengt op Aeres Hogeschool.
Plantweerbaarheid is dus eigenlijk een vorm van verzekering. “Een robuuste plant wordt minder snel ziek”, verklaart Mirka Macel. “Net als wij, planten en mensen lijken wat dat betreft veel op elkaar.”
Deze enthousiaste onderzoeker met Tsjechische roots is sinds april 2021 lector Weerbare Planten aan Aeres Hogeschool Almere. Met studenten toegepaste biologie kijkt ze vanuit biologie naar gewasbescherming. Een hele interessante blik, gezien de ontwikkelingen in de landbouw waardoor het aantal chemische mogelijkheden om gewassen te beschermen tegen ziekten en plagen afneemt. Dit betekent dat agrarisch ondernemers ook baat hebben bij die meer biologische blik; hoe houd je de gewassen gezond met steeds minder middelen in de kast?
Dit vraagt om geïntegreerde gewasmanagement (ICM) en weerbaar telen, zegt Macel. “Planten op een ecologische manier weerbaar maken; op een gezond bodem en in balans met de omgeving. Voor deze systeem aanpak is steeds meer aandacht. In de akkerbouw is het nog niet zo gangbaar als in de glastuinbouw, maar het dringt wel steeds meer door.”
Kansrijk, maar niet eenvoudig
En dat is zeker kansrijk, denkt de onderzoeker. Kansrijk, maar niet eenvoudig. Een gewas behandelen met een middel is een relatief makkelijke remedie, een ‘quick fix’. Weerbaar telen is lange termijn denken, rekening houdend met heel veel factoren. Hier heb je echter ook lang profijt van. Het is een diepte-investering die jaarlijks geld oplevert en waarmee je beter bestand bent tegen klimaatverandering en weersextremen en ziektes en plagen. Tegelijk is de ondernemer minder afhankelijk van chemie.
Op Aeres Hogeschool wordt zowel in Almere als Dronten geëxperimenteerd met allerlei puzzelstukjes van teeltsystemen die een plek kunnen krijgen of al hebben in ICM. Monitoring is een belangrijke basis en daarvoor komen ze HLB/de Groene Vlieg tegen; de Steriele Insecten Techniek (SIT) heeft op de hogeschool ook een plek. Het is een van de bouwstenen voor ICM.
Macel: “Werken aan een weerbare plant levert dit seizoen voordeel op en zeker ook de seizoenen die volgen. Ik weet het, ik heb makkelijk praten. Ik ben onderzoeker, geen akkerbouwer. Het is een uitdaging, daarvan ben ik me bewust. De bouwstenen voor ICM goed inzetten, is cruciaal. Naast monitoring zijn dat factoren als resistente rassen, gezond bodemleven en biodiversiteit.”
Natuurlijke vijanden goed gebruiken
Het inzetten van natuurlijke vijanden is hot topic op Aeres Hogeschool. Trips kun je beheersen met bankerplanten. Maar hoe maak je er een praktisch systeem van in de akkerbouw? Heel mooie vraagstukken voor studenten en hun begeleiders. Want bloemenstroken zijn mooi, maar je kunt ze niet door je hele perceel aanleggen.
Of het deze kant op gaat met gewasbescherming? “Dat hangt ook van regelgeving af, natuurlijk. Maar ik hoop van wel”, zegt Macel. “Onderwijs heeft een belangrijke rol in de ontwikkeling van praktische systemen, in het koppelen van biologie aan landbouw. Dat zie je aan stages en ander praktijkgerichte opdrachten waar studenten hun tanden in kunnen zetten. Het sijpelt echter ook verder door in het hele curriculum, in de lesstof. Studenten zijn hier enthousiast over. Dat is mooi, want dit zijn de werknemers en plantentelers van de toekomst. Zij leren echt al dit systeemdenken.”
Aandacht is al winst
Ermee bezig zijn, is al winst voor de toekomst. “Ook in vraagstukken als: hoe moet dat in een pachtconstructie? Wie is dan verantwoordelijk voor bodemgezondheid? Welke nuttige rustgewassen heb je dan nodig? Interessante issues waar studenten zich op storten en betrokkenen over interviewen.”
Macel zoekt verder naar oplossingen voor de landbouw, liefst samen met andere partijen. “Ik weet dat ik maar een klein stukje van de puzzel heb en al die andere facetten ook nodig zijn om tot een goede oplossing te komen. En natuurlijk samen met onze studenten. Hun enthousiasme en frisse ideeën zijn mooi om te zien. Het Aeres motto is dan ook ‘Voor groene veranderaars’!”
Meer weten over een gezonde uienteelt, gezonde bodem en een goede gewasrotatie? Ons adviseursteam staat klaar met raad en daad!
Bij de beheersing van aardappelcysteaaltjes (AM) draait alles om de juiste rassenkeuze. Maar wist je dat een standaard soortbepaling niet altijd voldoende inzicht geeft in het risico op resistentiedoorbraak? Met de virulentietoets van HLB krijg je dat inzicht wél. Zo maak je een beter onderbouwde rassenkeuze en verklein je de kans op schade door virulente populaties van Globodera pallida.
