Bij de beheersing van aardappelcysteaaltjes (AM) draait alles om de juiste rassenkeuze. Maar wist je dat een standaard soortbepaling niet altijd voldoende inzicht geeft in het risico op resistentiedoorbraak? Met de virulentietoets van HLB krijg je dat inzicht wél. Zo maak je een beter onderbouwde rassenkeuze en verklein je de kans op schade door virulente populaties van Globodera pallida.
Wat is virulentie?
Virulentie betekent dat een populatie aaltjes het vermogen heeft om zich te vermeerderen op rassen die als resistent bekend staan. Dit komt doordat sommige populaties het genetische vermogen bezitten om deze resistentie (gedeeltelijk) te doorbreken. Onderzoek laat zien dat het virulentie-gen aanwezig is in naar schatting 80% van de veldpopulaties van Globodera pallida. De mate van virulentie kan echter sterk verschillen per perceel:
Met de virulentietoets krijg je inzicht in dit risico.
Waarom de virulentietoets?
Snel inzicht in het risico op resistentiedoorbraak bij G. pallida! De toets geeft een duidelijk beeld van de actuele situatie in de bodem: is er sprake van een virulente G. pallida populatie en zo ja, in welke mate? Bij een lage virulentie kun je vaak blijven werken met bekende resistente rassen die de populatie onder controle houden. Bij een hoge virulentie is het verstandig om over te stappen op rassen met een andere resistentiebron. Momenteel zijn er slechts enkele rassen die sterke bescherming bieden tegen virulente populaties van G. pallida, zoals:
Ook deze resistenties zijn echter lang niet absoluut: meestal ligt de maximale effectiviteit rond 98–99%, maar kan ook veel lager zijn. Daarom blijft monitoring belangrijk!
Hoe helpt de toets bij de rassenkeuze?
De virulentietoets is de weg naar een betere en gerichtere rassenkeuze. Als bekend is dat er virulentie aanwezig is, kan een aangepaste rassentoets worden uitgevoerd.
Een standaard rassentoets bevat vaak 7 rassen, waarvan een deel mogelijk onvoldoende effectief is tegen een virulente populatie. In de praktijk kan 30 tot 40% van de geteste rassen minder tot niet geschikt blijken als er sprake is van virulentie. Met een aangepaste toets worden rassen getest met zoveel mogelijk geschikte resistentiebronnen, waardoor de kans op een succesvolle rassenkeuze aanzienlijk toeneemt. Dit voorkomt dat je investeert in rassen die onvoldoende bescherming bieden.
Nieuwe inzichten over virulente G. pallida
HLB-medewerkers zien in de praktijk steeds meer voorbeelden van percelen waarop resistente rassen meer of minder virulente populaties niet meer goed in toom houden. Dit wijst erop dat deze G. pallida populaties evolutionair beter aangepast kunnen zijn om zich te vermeerderen op resistente rassen met te weinig resistentie.
Dit betekent dat:
Juist daarom is inzicht in virulentie belangrijk voor een duurzame teeltstrategie!
Wanneer is een virulentietoets zinvol?
De virulentietoets kan op elk moment worden uitgevoerd, maar is het meest waardevol:
De toets wordt uitgevoerd op hetzelfde DNA-monster dat ook gebruikt wordt voor de soortbepaling. Hierdoor kan de analyse eenvoudig gecombineerd worden met regulier aaltjesonderzoek. HLB bewaart DNA ongeveer een jaar, waardoor het vaak mogelijk is om achteraf alsnog een virulentietoets uit te voeren. Voor een betrouwbare virulentie analyse zijn in het grondmonster minimaal 20 cysten met inhoud gevonden.
Kosten en meerwaarde
De virulentietoets kost circa €70 tot €80 per monster (indicatief). De waarde zit vooral in:
Kies met meer zekerheid het juiste aardappelras
De virulentietoets is een waardevolle aanvulling op standaard aardappelcystenaaltjes onderzoek. Door beter inzicht in de samenstelling van de G. pallida populatie kun je gerichter kiezen voor effectieve rassen en het risico op problemen in de toekomst beperken. Voor zowel adviseurs als telers biedt de toets een praktisch hulpmiddel om AM-resistenties duurzaam in te zetten.
Vragen? Neem contact op met onze adviseur in jouw regio.
Het is hoogzomer in Nederland en dat heeft uiteraard effect op de akkerbouw. In perioden van warm en droog weer nemen de risico’s op insectenplagen in veel gewassen toe. Soorten als trips kunnen zich onder gunstige omstandigheden snel ontwikkelen, terwijl schade vaak pas zichtbaar wordt wanneer de populatie al aanwezig is.
