De Veenkoloniale akkerbouw staat voor grote uitdagingen, maar ziet ook zeker mooi kansen. Dat bleek op de HLB veld- en kennisdag: bouwplan, bodem en nieuwe inzichten op Akkerbouwbedrijf Panman in 2e Exloërmond.
De opkomst was met zo’n 70 deelnemers best overweldigend. Het geeft tegelijk de situatie aan waarmee telers hebben te kampen; minder chemische oplossingen maakt de bouwplanpuzzel steeds ingewikkelder. Bodem en bouwplan zijn de basis voor een gezonde toekomst. HLB is al onderzoeks- en adviesorganisatie nauw betrokken bij de toekomst van de akkerbouw in deze streek en werkt veel samen met de ondernemers als Bé en Harm-Jan Panman om de beste teeltmethoden te destilleren. Provincies Groningen en Drenthe ondersteunen dat op projectbasis.
Hoe krijg je schadelijke aaltjes uit de bodem, is inundatie een geschikte optie? Dat vroeg akkerbouwer Dirk-Jan Beuling zich ook af en daarom is hij een project gestart en test hij inundatie op een perceel. Hier namen we een kijkje op deze inspirerende dag.
Spectaculaire methode
Een best spectaculaire methode om aardappelmoeheid te beheersen in een perceel. Je zet het perceel onder water, zodat de aaltjes doodgaan. Dat perceel ben je een heel seizoen kwijt, maar is daarna wel schoon! Toch? Nou niet helemaal, zo blijkt in de Veenkoloniën. Op zware poldergronden werkt de techniek een stuk makkelijker, licht HLB-projectleider Ilva van Dam toe, want die kleigronden houden het water vast.
Dirk-Jan Beuling heeft het waterschap in de hoogste boom gekregen met zijn proef, een tweejarig project met hulp van de Provincie Groningen. “Ik heb 120 kuub water per uur nodig voor dit perceel”, licht hij toe. “Daar schrokken ze nogal van. En loopt snel weg, wat doet dat met uitspoeling? Dat meten we allemaal. Inundatie heeft dus nog wat aandacht nodig in ons gebied. Het is kostbaar, maar dat is AM ook! Schone grond is onze basis.”
Belemmerende factoren
Omgevingsfactoren zijn in elk gebied anders en grondsoort, hoogteverschillen en waterbeschikbaarheid zijn factoren die best belemmerend blijken te werken. Maar, niks blijkt onmogelijk. Dirk-Jan heeft het perceel in drie compartimenten verdeeld om de techniek ondanks hoogteverschillen te kunnen toepassen.
De door NVWA gestelde 12 weken gaat niet genoeg zijn, vertelt Ilva bij de proef. “Dat blijkt ook uit onze pottenproef, die we parallel hebben uitgevoerd. Een nieuw spoor is daarom aansluitend vanggewassen te telen om de overgebleven aaltjes aan te pakken. De cysten worden sowieso zwak door inundatie. Dus deze tweetrapsraket kan een kans zijn.
Ilva: “We volgen het hele proces nauwkeurig. We meten niet alleen de aaltjespopulatie, maar kijken ook naar de effecten op het bodemleven en de onkruiddruk. Zo krijgen we een compleet beeld van wat inundatie in de praktijk oplevert.”
Tolerantie van rassen
Na het inundatieveld bezochten we de tolerantieproef, ook superinteressant. Want, vertelt HLB-projectleider Marc Schreurs: tolerantie bepaalt of resistente rassen ook daadwerkelijk meekomen in de opbrengsten. De rasverschillen zijn nu goed zichtbaar aan de ontwikkeling van de planten. In dit veld zijn 12 rassen naast elkaar gezet om te vergelijken. Een tipje van de sluier? Marabou steekt hier letterlijk met kop en schouders boven de rest uit.
Bouwplan van de Toekomst
De laatste stap van deze interessante ochtend is het Bouwplan van de Toekomst, het mooie demoveld bij Panman dat wordt toegelicht door aaltjesspecialist Egbert Schepel van HLB. “Hier kijken we naar alles wat met bouwplan te maken heeft”, introduceert hij. “We zijn in 2024 met dit veld begonnen waarop we verschillende rotaties demonstreren. Het wordt steeds mooier; over tien jaar hebben we hier enorm veel van geleerd. Wat is de – financiële – impact van keuzes die je maakt, daar gaat het om.”
“We zitten allemaal in hetzelfde schuitje”, zegt Bé Panman, samen met zijn vader Harm-Jan gastheer van deze dag. “Onze uitdagingen kunnen we beter samen tackelen dan alleen. Kennis delen, bewust zijn van de mogelijkheden. De proefvelden die we onderhouden met HLB, waar we heel prettig mee samenwerken, bieden inzichten hiervoor. Chemie neemt af en we zijn steeds afhankelijker van de veredeling. Maar daartussen zijn ook opties zoals inundatie. Goed om die te verkennen met elkaar.”
Samenwerken is de sleutel naar een mooie toekomst, dat gevoel heerst duidelijk in de Veenkoloniën. En dat vertrouwen is er absoluut ook.
Meer weten of behoefte aan een bouwplanadvies? Neem contact op met onze adviseur in jouw regio!
Fotografie: Door Vera’s Lens
Over het project SABE en financiering
Dit symposium maakt deel uit van het project ‘Vervolg SABE Kennisdeling voor toekomstbestendige akkerbouw in de Veenkoloniën’. Binnen dit project wordt kennis uit onderzoek en praktijk samengebracht en gedeeld, om agrarische ondernemers te ondersteunen bij het versterken van hun bedrijfsvoering op de lange termijn.
Dit project wordt gefinancierd door het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO): Europa investeert in zijn platteland.
Bij de beheersing van aardappelcysteaaltjes (AM) draait alles om de juiste rassenkeuze. Maar wist je dat een standaard soortbepaling niet altijd voldoende inzicht geeft in het risico op resistentiedoorbraak? Met de virulentietoets van HLB krijg je dat inzicht wél. Zo maak je een beter onderbouwde rassenkeuze en verklein je de kans op schade door virulente populaties van Globodera pallida.
Het is hoogzomer in Nederland en dat heeft uiteraard effect op de akkerbouw. In perioden van warm en droog weer nemen de risico’s op insectenplagen in veel gewassen toe. Soorten als trips kunnen zich onder gunstige omstandigheden snel ontwikkelen, terwijl schade vaak pas zichtbaar wordt wanneer de populatie al aanwezig is.
